RUGBY FOOTBALL UNION  

October 17, 2007                                        News You Can Trust!!                                      Volume 7

FIVE STAR Finances Co. Ltd.

 

Tel.: 23-429

Fax:  24-786

fivestar@kalianet.to

Home

OSB Store & Fast Food

at Railway Rd.

The best in town!

Call: 25-477 or 28-957

Maama'anga Sanuali - Siulai '07

Kolomu

'Akilisi Pohiva

Cricitical Eyes of the Kele'a

No. 4 - Tourism Rep in Hawaii

No. 3 - Speak up ministers

No. 3 - Mou lea kau minisita

No. 2 - Kalafi Moala's criticism of well-known journalists

No. 1 - Different rules for Fiji and Tonga

Kolomu Ha'alofonua -

Ko e ha 'oku ta'emali ai 'a e tu'i?

Kolomu Manutala'aho

Kolomu 'a Rev. Siupeli Taliai

Ko Samiuela mo Saula

Ko 'Aisea mo e Politikale

Ko 'Ilaisia mo 'Ehapi

Kolomu 'a Patelesio Finau

'Oku tonu ke kau 'a e siasi he politikale

Should the church be involved in politics?

Kolomu 'a 'Akilisi Pohiva

Tuku'au Fakapolitikale mo hono ngaahi ha'aha'a

Kolomu 'a Mele 'Amanaki

Fakafisi na'a hoko ha me'a

Kolomu 'a e PSA

Fika 12 - Sune 6, 2007

Fika 11 - Me 30, 2007

Fika 10 - Me 23, 2007

Fika 9 - Me 16, 2007

Fika 8 - Me 11, 2007

Fika 7

Fika 6 - 'Epeleli 17, 2007

Fika 5 - 'Epeleli 10, 2007

Job Vacancy - Accounting Officer

Fika 4 - Ma'asi 28, 2007

Fika 3 - Ma'asi 21, 2007

Fika 2 - Feb. 27, 2007

Fika 1 - Feb. 20, 2007

Kolomu 'a Mele 'Amanaki

Fika 1

Polokalama 'Analaiso TV OBN

(Fai 'e Sangster Saulala & Dr. Tu'i Uata

Analaiso Fika 1

'Analaiso Fika 2

'Analaiso Fika 3

Kolomu Viliami Pasikala

E-Mails:

tongastar@yahoo.com

tongastar@hotmail.com

Ongoongo mei he 'Ikale Tahi - Sepitema 24, 2007

Ko e Faifekau 'a e 'Ikale Tahi, Rev. Siaosi Kava, Sea 'o e Poate, Melielau Manu mo Felesi Vaki.

Dear All,

Malo e Lelei!

Koe ki’i ongoongo pe ‘eni meihe kemi ‘ae 'Ikale Tahi kihe ‘aho 22 moe ‘aho ni.

‘Uluaki pe ‘oku mo’ui lelei kotoa pe ‘a homou fanau va’inga kae pehe foki kihe kau management hono kotoa. Ko ‘eni kuo tau lelei mai e Timi ki Montpellier, pea ‘oku malolo kotoa e fanau teuteu pe ki he ‘enau Recovery ‘a pongipongi, pea day-off ai pe.

Na’e kau he me’a fakaofo ‘ae laumalie fiefia ‘ae fanau mo lotolahi ‘ihe lele mai ‘ae uike teuteu kihe tau mo ‘Afilika, na’e ‘osi tala pe ‘ehe tokolahi ‘oe timi ‘e malohi e tau, pea na’e lotu ki ai ‘ae timi ‘ihe taimi kotoa. Na’e ‘osi ‘ilo lelei ‘ehe fanau ‘ae fu’u lotu lahi faufaua na’e fakahoko ‘ehe fonua kae’uma’a ‘ae kakai Tonga ‘ihe tapa kotoa pe ‘o mamani. Na’e a’u taki mai kihe kemi ‘ae ‘u tohi talamonu moe lotu lahi ‘aupito meihe kakai Tonga. Na’e ma’u ivi ai pe fanau pea nau laumalie’ia he ngaahi ngaue lelei kuo mou fai kae’uma’a ‘ae fu’u kakai ‘oe fonua. Na’e ‘ikai ke fakatokanga’I ‘ehe fanau ko Saute ‘Afilika ‘oku nau tau, he na’a nau kamata loto mamahi he fo’i, ka na’e toe fakamanatu pe kia kinautolu ‘ae fu’u ngaue ma’ongo’onga na’a nau fakahoko. Mahalo pe ‘oku mou tui tatau mo au, koe me’a fakahisitolia ‘eni ki Tonga neongo ‘ae ulungia.

‘Ihe hili e va’inga na’e toe fakamanatu pe ‘ehe fu’u kakai kotoa na’e fakatefua ‘ihe mala’e va’inga kihe ‘a Tonga kuo nau ikuna e ‘aho ‘aki ‘ae ‘ikai ke ngaue ha taha mei honau nofo’anga he ‘osi e tau, ka nau  ta’utu ma’u pe ‘o  kaikaila longoa’a mo cheer Tonga!... Tonga!.... Tonga!....Tonga!....‘o fakafuofua kihe miniti ‘e 45 kihe Houa ‘e 1. Na’e hili pe lotu ‘ae timi he loto mala’e ‘ihe hili ‘ae tau na’a nau fe’iloaki leva moe tamaiki va’inga meihe timi ‘a Saute ‘Afilika pea na’a nau toe foki leva ‘o lue takai ‘ihe loto mala’e ‘o ta’ata’alo mo fakamalo kihe fu’u kakai he ‘enau poupou kotoa(99.9%) kihe timi ‘a Tonga, 'Ikale Tahi.

‘Ihe a’u mai ‘ae fanau kihe loki fetongi na’e kole ‘ehe ni’ihi ‘oe tamaiki va’inga ‘a Saute ‘Afilika kihe tamaiki Tonga kenau fetongi falani mo fetongi talausese va’inga. Na’e fai ai pe mo ‘enau fepau’u’aki moe talanoa, he koe tokolahi e tamaiki Tonga ‘oku nau maheni moe tamaiki Saute ‘Afilika. Na’e fakahua ange ai ‘ae Kapiteni ‘a ‘Afilika kia Ephraim Taukafa ke sivi ‘ae Timi ‘a Tonga he’oku nau ngaue steroid ‘oku tupunga ai ‘enau iviivi’ia pehe ai, kae tautautefito kihe fu’u kakai lalahi pehe mo sino pehe kanau va’inga mate pehe he miniti ‘e 80 kakato ‘ikai ha holo. ‘Ihe taimi tatau na’e fakafe’iloaki hake ‘a Eddie Jones kia Quddus, Sangster, Tu’i Uata, Ngongo Kioa pea mo Bob Tuck ‘o nau talanoa, na’e fakaha ange ‘e Eddie Jones ‘ene ‘ohovale lahi he fu’u ma’olunga pehe ‘ae va’inga ‘ae fanau 'Ikale Tahi. “Koe tau he ‘aho ni na’e ikuna ‘ehe Timi ‘ae 'Ikale Tahi”, pea “koe timi ‘a Tonga, ‘ae timi lelei taha he fe’auhi he taimi ni”, koe lau ia ‘a Eddie Jones. Na’e tatau moe ha ‘ae fiefia ‘a Bob ? he me’a na’e fai ‘ehe ‘Ikaletahi. Na’e talanoa pe Bob Tuck mo ‘ene fakato lo’imata mo ‘ene pehe, “ ‘oku te’eki ai ke sio ha me’a pehe, ke nofo ha fu’u kau mamata tau tokolahi pehe he ‘osi e tau ‘o cheer mo kaikaila pehe ‘o hange ‘oku nau fakavalevale he Timi ‘a Tonga pea ‘oku te’eki
ai keu sio ha me’a pehe”.

‘Ihe hili ‘enau potalanoa na’e fakaafe’i leva ‘ehe faiako ‘ae ‘Ikaletahi ‘a Bob Tuck, Ngongo Kioa mo hono hoa kenau fai ha lotu fakamalo mo fakafeta’i kihe ‘otua he’ene ‘ofa fau kihe timi. ‘Osi pe ‘ae lotu hufia na’e fai leva e lea fakamalo ‘ae High Komisiona ‘o Tonga ki UK mo Europe, na’a ne fakamalo’ia lahi ‘ae timi ‘ihe ngaue ma’ongo’onga kuo fakahoko ‘ehe fanau, ‘enau faka’ohovale’i ‘a Saute ‘Afilika kae tautautefito ki mamani kotoa. Na’a ne toe fakamalo he tokoni lahi ‘ae timi he ngaue faka’amipasitoa ma’a Tonga kuo nau fakahoko ‘o tokoni lahi ki he’ene ngaue. Na’a ne hoko atu ‘o talanoa fekau’aki mo ‘ene faingata’a’ia he ngaahi ngaue faka High Komisiona ‘oku ne fakahoko hange ko ‘ene faingata’a’ia he ngaahi kole visa, paasipooti moe ngaahi me’a kehe pe. Ka ‘ihe talu hono faka’ohovale’i ‘e Tonga ‘a USA, Ha’amoa mo Saute ‘Afilika kuo fakatokanga’i ‘ehe ‘u fonua kehekehe ‘a ‘Iulope mo mamani ‘a Tonga pea ‘oku faingofua ai ‘ene fakahoko ngaue. Na’e hoko atu ai pe ‘a Ngongo ‘one fakaafe’i e Timi kiha talitali moha faingamalie ke fe’iloaki ‘ae timi moe kainga Tonga ‘o UK mo EUROPE. ‘Ihe hili ‘ae lea fakamafana ‘ae High Komisiona na’e faingamalie leva ‘a Bob Tuck ‘one fakahoko ha toe lea faka mafana mo ‘ene fakato lo’imata pe. Na’a ne fakamalo’ia e tau ikuna na’e fakahoko ‘ehe timi, kae’uma’a ‘ae hanga he Timi ‘Ikaletahi ‘o toe hiki’i ‘ae tu’unga ‘oe fe’auhi. Na’e faka’osi’aki e lea ‘a Bob ‘ene talamonu kihe timi ‘a Tonga kihe teu tau mo England. Na’e hoko atu leva kihe lea fakamalo ‘ae Sea Sangster ki he tamaiki moe kau ‘a’ahi kimu’a pea toki fakahoko ‘ae faita moe timi.

‘Ihe foki ‘ae timi kihe kemi(Hotele) na’e tu’u pe kakai he ve’e hala ‘o kaikaila kihe timi ‘a Tonga mo ‘enau ‘u fuka ‘o a’u pe kihe kakai poupou Saute ‘Afilika ‘enau kaikaila mo ta’ata’alo kihe Timi ‘ihe ‘enau foki kihe Hotele. Na’e a’u atu pe tamaiki va’inga moe kau management ‘o fakahoko ai pe ‘ae Lotu fakafamili faka’aho kimu’a pea fai ‘ae kai efiafi. Na’e ‘I ai foki ‘ae kakai Tonga mei Europe mo UK moe feitu’u kehekehe pe na’a nau ‘ihe hotel eke sio mo fe’iloaki moe Timi ‘a Tonga. Na’e ‘ikai ke fai ha after-match, na’e malolo pe fanau ‘o teuteu kihe foki hifo ki Montpellier.

‘Ihe pongipongi hake pe ‘oe ‘aho ni na’e fai ‘ae Recovery ‘ae fanau va’inga ko ‘enau kaukau swimming pool pe pea foki mai ai pe ‘ae Timi ki Montpellier. ‘Oku fakafuofua kihe houa ‘e 6 ‘ae ‘alu lelue mei Lille ki Montpellier. ‘Ihe lolotonga ‘ae ‘alu lelue na’e fakaha ‘ehe faka’uli lelue ‘ae lele he ‘u pepa ‘e ni’ihi moe letio ‘ae  poupou’i he kakai Falanise(fakafuofua kihe 60 miliona) mo ‘enau faka’amu ke ikuna’i ‘e Tonga ‘a England pea ke hu ‘a Tonga kihe kuata fainolo. ‘Oku memei ke ‘asi he ‘u pepa kotoa ‘i falanise ‘a hono meimei ikuna ‘e Tonga ‘a Saute ‘Afilika kae tautautefito ki hono ikuna’i ‘e Tonga ‘ae loto ‘oe kakai Falanise kae’uma’a ‘ae kakai kotoa ‘o Mamani. ‘Ihe tau mai ‘ae timi ki Montpellier kuo ‘osi tali ange ‘ae kakai ke sio mo fakamalo kihe Timi ‘a Tonga he tau fakaholomamata na’a nau fakahoko. Na’e ‘asi ‘ae me’a fo’ou, koe kakai tokolahi kuo nau tui ‘ulu loi ‘o fakatatau kihe ‘ulu ‘o Finau Maka monau kaila pe Maka…Maka….Maka! Kae kehe, na’e a’u mai pe timi kihe hotele ‘o fakahoko e lotu efiafi pea hoko atu ai pe moe kai efiafi.

Kuo tu’o 2 hake pe ‘eni hono ma’u ‘e Finau Maka ‘ae man of the match, ‘a ia koe tau mo Ha’amoa moe tau mo Saute ‘Afilika. Neongo na’e ulungia e Timi, na’e kei ma’u pe ‘e Finau Maka e man of the match. Hili e tau na’e fakahoko ha faka’ata kia Paino Hehea pea kuo ‘osi confirmed ‘oku ‘I ai e lavea kihe hui ‘i hono uma, pea ‘e malolo meihe va’inga fakafuofua kihe uike ‘e 4 pe 6. Kuo fai foki e feinga moe ngaue ke fakakau mai ‘a Maama Molitika kihe Timi ke fetongi ‘a Paino. Koe taha foki ‘eni ha me’a fakaloloma he ‘oku kau ‘a Paino he kau va’inga mahu’inga mo huitu’a he kau foueti matengata’a he Timi.

Na’e ‘oatu foki ‘ae popoaki talamonu ‘ae Timi ‘Ikaletahi kihe Sapate Faka-Sepitema kihe Letio moe TV Tonga ke fakaha kihe hou’eiki fafine kotoa ‘oe fonua ‘ae ‘ofa lahi atu moe fakamalo he ‘ofa ‘aufuato, poupou moe lotu lahi na’a mou fakahoko. ‘Ikai ‘i ai ha me’a‘ofa ke foaki atu ma’a moutolu, koe ‘emau faifatongia pe he mala’e va’inga ke fakafiefia’i kimoutolu kae tautautefito kihe
kololia moe langilangi ‘ae ‘Otua Mafimafi.

Faka’osi pe ‘oku ‘oatu ‘ae fakamalo loto ma’ulalo mo’oni ki he’ene ‘Afio moe kakai kotoa pe ‘oe fonua ‘i homou poupou ta’etuku moe lotu ta’etuku kuo mou fai ma’ae ‘Ikaletahi. ‘Ofa ke faitapuekina kimoutolu ‘ehe ‘Otua Mafimafi mo ne toe foaki ivi moe kelesi kia kimoutolu koe’uhi koe ngaahi ngaue lelei ‘oku kei toe ke mou fakahoko.

‘Oku toe ‘oatu e kole loto ma’ulalo mo’oni meihe Timi 'Ikale Tahi kihe kakai kotoa oe fonua  pea pehe kihe kakai Tonga kotoa ‘iha tapa ‘o mamani ke mou lotu mai mu’a ma’ae fanau he ‘enau teu tau faingata’a ko ‘eni mo England he ‘aho Falaite moe toenga ‘oe RWC.

Mahalo koe ngata pe ‘ena e ki’i ongoongo ‘oku lava ‘o ma’u he taimi ni. Kataki koe ‘u ta ‘e toki send atu, he ko ‘eku send atu ‘eni ia ‘e au mei he komipiuta ‘ae Reception ‘oku out a atu ai.

‘Oku ‘oatu e ‘ofa lahi atu kia kimoutolu kotoa moe kakai Tonga kotoa, mo kole homou poupou mo homou lotu ma’ae fanau kihe teu tau ko ‘eni mo England.

‘Ofa lahi atu
Timi 'Ikale Tahi
France
 

Dataline Systems

"The  Computer Doctor"

Call:  27-773

 

New Millennium

Motors

"Drive in Class & Style"

@ Hofoa or Ha'ateiho

Call:  Lesieli Namoa

Tel:  (676)22-691

Tonga*Star* & Kele'a Letters

Ki he 'Ikale Tahi - Rev. Tu'itupou Kaea, Pomona, USA

'Oku ta'efakalao hono ta'ofi e lea 'a e kau fakafofonga - Siaosi T. Makaafi (Salt Lake City, Utah)

Kuo polo'uto e faihala, hikisia mo e fieme'a he kau taki Tonga - Ma'upale

Tuku e fakakauleka Kalafi mo e Taimi - David Kolo

Tongasat mo e tu'unga satelaite 'a e pule'anga - David Tapiaka (NZ)

Nusinusi e lelei fakalukufua - Matava'inga

Tuli Palemia mei he A3Z - Sio TV

Palemia ma'ulalo taha 'a Tonga - Kau inu kava

Sione Taumoepeau mo e kau te'epato - Matu'a Tauhifanaua

Lahi loi Taimi 'o Tonga - Temo Mo'oni

Fale e Tu'i mo e laui miliona 'a e fonua - Kainanga e fonua

Poupou ki he Poate 'Akapulu - Fe'ao & Lotu Vunipola (Bristol, UK)

PM's delay tactic is selfish, foolish... - Paul (Nuku'alofa)

'Ai ha me'afua kasa fo'ou - Ta'efiemalie

To'o Tupou V mei he 'ulu Siasi SUTT - Faifekau mateaki SUTT

Manilala mo e Maliuana - Tala kei Kapa