Kautaha
‘ae kau Ngāue Fakapule'angá (PSA)
'Oku fiefia ma'u pe ho'omou Kautahá [PSA] ke
talanoa atu kiate kimoutolu pea ke 'oatu 'ae ngaahi ongoongo
fakamuimui taha kihe 'etau langa ngāué pea moe ngaahi me'a
(issue) 'oku mau tui 'oku mahu'inga ketau 'inasi mo ngāue kotoa
kiaí. 'Ihe taimi tatau 'oku toutou fakamanatu atu pe 'ehe Poaté
ke 'oua na'a tuku 'etau fehūfia'akí pea mo fepoupou'akí. Kamata
ma'u pe moe 'Eikí ho 'aho ngāué pea 'e mahino ngofua 'oku 'ikai
teke tokotaha pē 'ihe fononga'anga 'oku ta muiá. Kihe lelei
fakalūkufua 'ae kau ngāué moe fonuá 'ihe funga 'oe tu'u fakataha,
ngāue fakataha kihe vahevahe taaú moe totonú.
Tuku keu toe fakamahino atu 'ae 'uhinga na'e
fokotu'u ai 'ae Public Service Association (PSA). Koe PSA, 'oku
lesisita ia 'ihe Pule'angá koe kautaha 'ae kau Ngāue
Faka-Pule'angá. Ko hono kau mēmipá 'oku fa'ahinga 'e 3. Koe 'Uluakí,
koe kau memipa 'oku nau lesisita mo lī 'enau tukuhau koe $2 'ihe
vahe kotoapē pea 'oku nau 'atā ke kau kihe fili 'oe Poate Pulé
pe koe (Executive Board). Koe kalasi leva hono Uá, koe kau
vāhenga mālōlō, [pension pe redund] ka ko honau lotó 'oku nau
kei tukupā kakato pe kenau poupou kihe PSA pea mo 'ene ngaahi
taumu'a ngāué. Koe kalasi hono Tolú, koe kau mēmipa ta'elēsisita,
ka 'oku nau poupou fakalongolongo pe (silent supporters).
Koe fatongia tefito 'o 'etau kautahá- Ke
tokanga kihe ngaahi me'a tene langa hake 'ae lelei fakalukufua 'ae
kau Ngāue Faka pule'angá. Koia 'ihe uiké ni, 'e fai 'ae tokanga
mavahe kihe ngaahi me'a 'oku ne uesia 'ae Memorandum of
Understanding (MOU). Koe MOU na'e fakamo'oni'i ia 'ihe vaha'a 'oe
Pule'angá pea moe Kautaha 'ae Kau Ngāue faka-Pule'angá 'ihe
2005. Koe kupu eni 'e Ua 'oe MOU 'oku to'o mai ke fai hano
vakai'i fekau'aki moe ngaahi lāunga kuo a'utaki maí.
- Ke toloi hano toe hilifaki ha fa'ahinga
tukuhau vāhenga pe koha toe fakalelei kihe vāhenga 'oe kau
ngāue faka-Pule'angá kae 'oleva ke kakato 'ae ta'u 'e 2.
- Ke 'oua 'aupito na'a 'iai ha fa'ahinga
fakahoko ngāue 'ae Pule'angá 'e hā mei ai 'oku/na'e 'iai ha
filifilimānako pe ko hano tautea 'oha taha na'e kau 'ihe
tukungāue 'oe 2005 (discrimination).
'Oku tui 'ae Poate Pulé 'oku mahu'inga ke fai
hano vakai'i 'ae aleapau pe Memorandum Of Understanding (M.O.U.)
he 'oku hangehangē 'oku fai 'ae pau'u 'o monuka ai 'ae aleapaú
ni. 'Oku tupunga 'ae ngaahi mahamahalo ko ení, tupu meihe
lahailahi 'ae lāunga meihe kau mēmipá 'ihe ngaahi feitu'u
ngāue'anga 'e ni'ihi 'o pehē kuo tāpalasia pea 'ilonga 'aupito
hono teketeke'i holo kinautolú pea 'oku holo ai honau ivi fie
ngāué.
'I hono fakamā'opo'opo 'oe ngaahi lāungá 'oku
lahi taha hono pa'usi'i (breach) 'oe 'aleapaú 'ihe ngaahi me'a
ko 'ení,
- Kuo laka hake 'ihe 75% 'oe kau mēmipa 'oe
PSA 'oku te'eki ke ma'u 'enau annual Increment hili 'ae ta'u
ko 'eni 'e 1 koe'uhí koe tu'utu'uni 'ae Komisoni kihe kau
Ngāue Faka-Pule'angá [PSC].
- Kau heni moe Acting Allowance, pea moha
promotion pe koha ngaahi fokotu'u lakanga fo'ou (new
appointment), vahe atu 'oe ngāue overtime. Na'e fakahoko 'ae
tu'utu'uni koení 'ihe konga kimu'a 'oe ta'u kuo 'osí (2006)
ke ta'ofi fakataimi 'o toki fanongonogno koe'uhí koe tōlalo
'ae tu'unga faka-'ekonōmika 'ae fonuá.
'Oku tali lelei pe 'ehe Poate Pule 'ae PSA 'ae
tu'utu'uní ka koe me'a fakalolomá 'oku 'ikai fakahoko tatau
(equal treatment) kihe taha Ngāue Faka-Pule'enga kotoapē. 'Oku 'osi
fakapapau'i 'ehe kau mēmipá 'o līpooti kihe Poate Pulé 'oku 'osi
ma'u 'ae annual increment 'ae ni'ihi kau ai 'ae Potungāue Polisí
moe Sōtiá neongo 'oku 'ikai kenau kau 'ihe PSC kae kei sisina
tu'u 'ae ni'ihi tokolahi 'oe kau Ngāue Faka-Pule'angá.
- Koe Acting allowance 'oku 'osi
fakapapau'i koe Acting 'ae level 2 'ihe level 1 'oku ma'u
kakato pe 'enau acting allowance 'aia koe toenga 'oe ngaahi
level ma'ulalo angé ko 'enau acting allowance 'oku hala'atā
ha fo'i tenali tenau si'i ma'u 'o a'umai kihe 'ahó ni (faka'ofa
honau lohiaki'í…..).
- Koe new appointment kuo
tokolahi 'ae kau Minisitā kuo 'osi fokotu'u fo'ou, kau kiai
pea moe kau fale'i 'ae Palēmiá hangē ko Lopeti Senitulí, pea
mo 'ene kau ngāue pe hangē ko hono 'omai 'o Kalafi Moala,
Kitione Maile, pea moe kakai kehe pe, pea pehē kihe kau CEO
fo'ou 'oe ngaahi Potungāué mo honau ngaahi tefito'i vāhenga
fo'ou 'aia 'oku meihe 4 mano kihe 6 mano. Kau Sōtia fo'ou 'e
toko 200, pea neongo 'e tali mai 'ehe Pule'angá na'e 'ikai kenau
kau kinautolu 'ihe M.O.U ka 'oku māhino pe koe peesi pa'anga
tatau pe 'oku vahe kotoa mei ai 'enau fakamolé pea kau kiai
moe pa'anga na'e kole mai mei muli 'ihe hingoa 'oe Pule'anga
Tongá.
- Koe vahe overtime kuo 'osi mahino mai
na'e 'osi vahe overtime 'ae ni'ihi tokosi'i 'o kau ai 'ae
Potungāue Custom, Quarantine pea moe kau ngāue kehe pe kae
faka'ofa pe 'ae toengá hangē koe Potungāue Mo'uí, 'o a'u
kihe kau ngāue na'e 'overtime he me'afaka'eiki 'ae La'ā kuo
unga fonuá, Tupou IV (kau faka'uli, kau kalake, pea moe
ngaahi level ma'ulalo angé).
- Ko hono fakahiki ta'e'uhinga 'oe kau
Ngāue Faka-Pule'anga 'e ni'ihi meihe 'enau ngāué kiha
Potungāue kehe.
- Fakamālōlō'i fakataimi moha ni'ihi, tohi
fakatokanga kiha fa'ahinga koe'uhí ko 'enau kau 'ihe PSA.
- Koe ngaahi promotion kuo 'osi fakahokó 'oku
lahi taha pe hono foaki kihe kau ngāue na'e 'ikai kenau kau
'ihe tukungāué pea toe ui mai moe fa'ahinga mei tu'a.
Koia 'oku fai hano tānaki 'ae ngaahi
fakamo'oní ke fakapapau'i 'ae mo'oni 'oe ngaahi lāungá ni. 'Ihe
'ene peheé 'oku mahu'inga ke ke fetu'utaki mai kihe Poate Pulé
ketau talanoa mo fai ha femahino'aki 'o kapau 'oku lomekina mo
tukunoa'i ho'o totonú 'ihe ngaahi Potungāue 'oku ke lolotonga
ngāue aí kae fai hano fakakaukau'i na'a malava ke fai ha tokoni
atu. Manatu'i ma'u pe kau mēmipa, koe taha 'ae ngaahi 'uhinga
tefito na'e fokotu'u ai 'ae Kautahá ni ke tokoni ke fakalelei'i
'ae tu'unga fakangāue fakalūkufuá. 'Ihe 'ene peheé 'oku
mahu'inga ketau felōngoaki ma'u pe ketau maheni mo femahino'aki.
Koe founga ia 'e fetafeaki māfana ai hotau ivi ngāué mo
fakalakalaka kimu'a.
Ko 'ene maau mālie 'ae ngāue 'ae Poaté kihe
me'á ni pea tetau hoko atu leva kihe sitepu hokó 'o hangē koia
na'a mou lau ai 'ihe uike kuo 'osí koe fakatonutonu kihe
Fakamaau'angá.
Lau ma'u pe 'ihe KELE'Á moe
Tongastar website (www.tongastar.com) 'ihe uike kotoa keke
'inasi 'ihe ngaahi ongoongo fakamuimui taha kihe langa ngāue
ho'omou kautahá. Ki ha'o faka'eke'eke fetu'utaki mai kihe
telefoni fika 52-899.
In Unity and Solidarity.
Mei ho'omou Poate Pule